KOC là gì mà chỉ trong vài năm gần đây lại xuất hiện dày đặc trong các chiến dịch marketing, đặc biệt trên mạng xã hội và sàn thương mại điện tử? Khi người tiêu dùng ngày càng cảnh giác với quảng cáo phô trương, họ có xu hướng tin vào những chia sẻ đời thường, gần gũi hơn là thông điệp bóng bẩy từ thương hiệu. Chính sự thay đổi này đã khiến KOC trở thành một khái niệm được nhắc đến nhiều, nhưng cũng dễ bị hiểu sai. Bài viết này sẽ giúp làm rõ koc là gì, KOC khác KOL ra sao và doanh nghiệp nên hiểu thế nào để không áp dụng sai chiến lược marketing.
KOC là gì?
KOC là gì là câu hỏi được rất nhiều doanh nghiệp và người làm marketing quan tâm trong bối cảnh mua sắm trên mạng xã hội bùng nổ. KOC (Key Opinion Consumer) được hiểu là người tiêu dùng có ảnh hưởng, họ không nhất thiết phải nổi tiếng nhưng có trải nghiệm thật với sản phẩm và sẵn sàng chia sẻ quan điểm cá nhân một cách chân thực. Chính sự gần gũi và “đời thường” này khiến KOC tạo được mức độ tin cậy cao với người xem.
Khác với quảng cáo truyền thống, KOC thường xây dựng nội dung xoay quanh việc dùng thật – đánh giá thật – nói thật, thông qua các nền tảng như Facebook, TikTok, Shopee, Lazada hay các hội nhóm cộng đồng. Nhờ vậy, nội dung của KOC dễ tác động trực tiếp đến quyết định mua hàng, đặc biệt trong các chiến dịch social commerce và bán hàng online.
Trong marketing hiện đại, khi người tiêu dùng ngày càng “dị ứng” với quảng cáo phô trương, KOC trở thành lựa chọn hiệu quả để doanh nghiệp tiếp cận khách hàng một cách tự nhiên. Thay vì nói sản phẩm tốt thế nào, KOC cho thấy sản phẩm đã giải quyết vấn đề gì trong đời sống thực tế. Đây cũng là lý do nhiều thương hiệu ưu tiên KOC trong các chiến lược review, seeding và thúc đẩy chuyển đổi, nhất là với ngân sách vừa và nhỏ.
Hiểu đúng koc là gì sẽ giúp doanh nghiệp không chạy theo trào lưu một cách mù quáng, mà biết cách tận dụng KOC như một mắt xích quan trọng trong chiến lược marketing tổng thể.
Xem thêm: Đại Sứ Thương Hiệu Có Vai Trò Gì Trong Chiến Dịch Truyền Thông
KOC hoạt động như thế nào trong chiến lược marketing?
Trong marketing hiện đại, KOC không chỉ đơn thuần là người “review sản phẩm”, mà đóng vai trò như mắt xích trung gian giữa thương hiệu và người tiêu dùng thật. Cách KOC hoạt động trong chiến lược marketing thường xoay quanh trải nghiệm, niềm tin và khả năng thúc đẩy hành động mua hàng.
KOC tạo nội dung dựa trên trải nghiệm sử dụng thực tế
Khác với nội dung quảng cáo mang tính định hướng từ thương hiệu, KOC xây dựng nội dung dựa trên quá trình sử dụng sản phẩm trong đời sống thật. Những chia sẻ này thường xuất hiện dưới dạng review, video trải nghiệm, livestream hoặc bài viết cảm nhận cá nhân. Chính yếu tố “đã dùng – đã trải nghiệm” giúp nội dung của KOC trở nên tự nhiên, dễ tạo sự đồng cảm và ít gây cảm giác bị quảng cáo.
KOC tác động mạnh đến quyết định mua hàng
Trong hành trình mua sắm, người tiêu dùng có xu hướng tin vào đánh giá từ những người giống mình hơn là thông điệp thương hiệu. KOC hoạt động hiệu quả ở giai đoạn cân nhắc và ra quyết định, khi người mua cần thêm bằng chứng để yên tâm chốt đơn. Một nhận xét chân thật, chỉ ra cả điểm mạnh lẫn điểm hạn chế của sản phẩm, thường có sức thuyết phục cao hơn nhiều so với lời quảng cáo một chiều.
KOC giúp thương hiệu tiếp cận đúng tệp khách hàng ngách
Mỗi KOC thường sở hữu một nhóm người theo dõi có chung mối quan tâm, thói quen hoặc vấn đề cụ thể. Khi hợp tác với KOC phù hợp, thương hiệu có thể tiếp cận đúng đối tượng mục tiêu mà không cần ngân sách quá lớn. Đây là lợi thế rõ rệt trong các chiến dịch marketing hướng đến chuyển đổi, đặc biệt với doanh nghiệp vừa và nhỏ.
KOC hỗ trợ chiến lược bán hàng và social commerce
Trong các mô hình bán hàng trên mạng xã hội, KOC thường được kết hợp với mã giảm giá, link tiếp thị hoặc livestream bán hàng. Nhờ sự tin tưởng sẵn có, nội dung từ KOC không chỉ dừng ở việc tạo nhận biết mà còn thúc đẩy hành động mua ngay. Điều này giúp chiến lược marketing không chỉ “lan tỏa”, mà còn đo lường được hiệu quả bằng đơn hàng và doanh thu.
KOC là mảnh ghép bổ trợ cho chiến lược marketing tổng thể
KOC không thay thế hoàn toàn các hình thức marketing khác, mà hoạt động hiệu quả nhất khi được đặt đúng vai trò. Trong chiến lược tổng thể, KOC thường kết hợp với quảng cáo, nội dung thương hiệu và KOL để vừa xây dựng niềm tin, vừa tối ưu chuyển đổi. Khi được triển khai đúng cách, KOC giúp marketing trở nên gần gũi hơn với người tiêu dùng và mang lại hiệu quả thực chất hơn.
Phân biệt KOL và KOC trong Marketing
Trong marketing hiện đại, KOL và KOC đều là những nhân tố có ảnh hưởng đến quyết định mua hàng, nhưng bản chất vai trò và cách tạo tác động của hai nhóm này hoàn toàn khác nhau. Việc hiểu sai hoặc dùng sai sẽ khiến chiến dịch tốn ngân sách nhưng hiệu quả không như kỳ vọng.
KOL là ai và tạo ảnh hưởng như thế nào?
KOL (Key Opinion Leader) là những người có độ nổi tiếng hoặc chuyên môn cao trong một lĩnh vực nhất định, sở hữu lượng người theo dõi lớn và sức lan tỏa mạnh. Trong marketing, KOL thường được sử dụng để xây dựng nhận diện thương hiệu, tạo độ phủ và tăng mức độ tin tưởng ban đầu. Khi KOL xuất hiện cùng thương hiệu, người tiêu dùng có xu hướng ghi nhớ và đánh giá thương hiệu đó ở mức cao hơn, dù chưa chắc mua ngay.
Tuy nhiên, ảnh hưởng của KOL thường mạnh ở giai đoạn nhận biết và hình ảnh, hơn là thúc đẩy chuyển đổi trực tiếp.
KOC là gì và khác KOL ở điểm nào?
KOC (Key Opinion Consumer) là người tiêu dùng có ảnh hưởng, không cần nổi tiếng nhưng có trải nghiệm thật với sản phẩm. Nội dung của KOC mang tính đời thường, gần gũi và giống như lời khuyên từ người mua trước dành cho người mua sau. Chính điều này khiến KOC tạo được niềm tin cao và tác động mạnh đến hành vi mua hàng.
Trong marketing, KOC thường phát huy hiệu quả rõ nhất ở giai đoạn cân nhắc và ra quyết định, đặc biệt trong bán hàng online và social commerce.
Khi nào doanh nghiệp nên chọn KOC thay vì KOL?
Trong nhiều chiến dịch marketing thực tế, KOC không còn là lựa chọn “phụ”, mà trở thành giải pháp chính để tạo doanh số và tối ưu chi phí. Tuy nhiên, để KOC phát huy đúng vai trò, doanh nghiệp cần hiểu rõ khi nào nên ưu tiên KOC thay vì KOL, thay vì chạy theo xu hướng một cách cảm tính.
Khi mục tiêu là tạo đơn hàng và chuyển đổi nhanh
KOC hoạt động hiệu quả nhất ở giai đoạn người tiêu dùng đang cân nhắc mua hàng. Những nội dung chia sẻ từ trải nghiệm thật giúp khách hàng cảm thấy yên tâm hơn trước khi đưa ra quyết định. Theo Nielsen, hơn 90% người tiêu dùng tin vào đánh giá từ người dùng khác hơn là quảng cáo thương hiệu. Điều này lý giải vì sao nhiều chiến dịch sử dụng KOC thường tạo ra tỷ lệ chuyển đổi cao hơn.
Một thương hiệu mỹ phẩm nội địa từng triển khai song song KOL và KOC khi ra mắt sản phẩm mới. KOL mang lại độ phủ lớn nhưng doanh số không tương xứng, trong khi nhóm KOC nhỏ lại đóng góp phần lớn đơn hàng chỉ sau hai tuần triển khai. Thực tế này cho thấy, khi mục tiêu là bán hàng, KOC thường mang lại hiệu quả rõ ràng hơn.
Khi ngân sách marketing cần được tối ưu và kiểm soát rủi ro
Chi phí hợp tác với KOL thường cao và khó linh hoạt nếu chiến dịch không đạt kỳ vọng. Ngược lại, KOC cho phép doanh nghiệp chia nhỏ ngân sách để thử nghiệm nhiều nội dung, nhiều tệp khách hàng khác nhau. Nhờ đó, rủi ro được phân tán và hiệu quả dễ tối ưu hơn.
Một nhãn hàng tiêu dùng nhanh tại Việt Nam từng chuyển ngân sách từ một KOL hạng trung sang hợp tác với hàng chục KOC. Dù tổng lượt tiếp cận thấp hơn, chi phí trên mỗi đơn hàng lại giảm đáng kể và hiệu quả bán hàng tăng rõ rệt. Điều này đặc biệt phù hợp với doanh nghiệp vừa và nhỏ hoặc startup.
Khi sản phẩm cần review thật và trải nghiệm thực tế
Những sản phẩm có yếu tố trải nghiệm cao như mỹ phẩm, thực phẩm, đồ gia dụng hay dịch vụ thường khó thuyết phục nếu chỉ dựa vào hình ảnh quảng cáo. Người tiêu dùng muốn biết sản phẩm được sử dụng trong đời sống thật ra sao, có đúng như kỳ vọng hay không.
Nhiều chiến dịch trên TikTok cho thấy, video KOC quay bằng điện thoại, bối cảnh đời thường lại có tỷ lệ giữ chân và tỷ lệ mua cao hơn video KOL quay studio chuyên nghiệp. TikTok cũng từng công bố rằng nội dung mang phong cách người dùng thật có khả năng tạo chuyển đổi cao hơn đáng kể so với quảng cáo truyền thống.
Khi doanh nghiệp muốn tiếp cận đúng tệp khách hàng ngách
Mỗi KOC thường gắn với một cộng đồng nhỏ nhưng có nhu cầu rất rõ ràng. Khi chọn đúng KOC, thương hiệu có thể tiếp cận chính xác nhóm khách hàng mục tiêu mà không cần chi ngân sách lớn cho truyền thông đại trà.
Một trung tâm đào tạo tại TP.HCM từng hợp tác với các KOC là học viên cũ chia sẻ trải nghiệm học tập thực tế. Nội dung này tạo được sự tin tưởng cao, giúp lượng khách inbox tư vấn tăng mạnh và tỷ lệ đăng ký học thử cải thiện rõ rệt so với quảng cáo hình ảnh thông thường.
Khi cần đo lường hiệu quả kinh doanh một cách rõ ràng
KOC thường gắn liền với các chỉ số cụ thể như số lượt nhấp, tin nhắn, mã giảm giá hoặc đơn hàng. Nhờ đó, doanh nghiệp dễ dàng đánh giá hiệu quả từng nội dung và điều chỉnh chiến dịch nhanh chóng. Trong khi đó, hiệu quả từ KOL thường nghiêng về hình ảnh thương hiệu và khó đo lường chính xác trong ngắn hạn.
KOL giúp thương hiệu được biết đến nhanh hơn, nhưng KOC giúp thương hiệu được lựa chọn nhiều hơn. Khi mục tiêu là bán hàng, tối ưu chi phí và đo lường hiệu quả rõ ràng, việc ưu tiên KOC thay vì KOL là quyết định chiến lược hợp lý và thực tế hơn cho nhiều doanh nghiệp hiện nay.
Ưu và nhược điểm của KOC trong marketing
Trong vài năm gần đây, KOC trở thành một xu hướng được nhiều doanh nghiệp lựa chọn nhờ khả năng tạo niềm tin và thúc đẩy hành vi mua hàng nhanh chóng. Tuy nhiên, giống như bất kỳ công cụ marketing nào, KOC không phải là “chìa khóa vạn năng” phù hợp với mọi mục tiêu và mọi giai đoạn phát triển của doanh nghiệp. Việc hiểu rõ ưu điểm và hạn chế của KOC sẽ giúp doanh nghiệp sử dụng đúng cách, tránh kỳ vọng sai và tối ưu hiệu quả chiến dịch.
Dưới đây là bảng tổng hợp các ưu và nhược điểm của KOC trong marketing để bạn dễ so sánh và đánh giá.
| Tiêu chí | Ưu điểm của KOC | Nhược điểm của KOC |
| Mức độ tin cậy | Nội dung dựa trên trải nghiệm thật, dễ tạo niềm tin | Chất lượng nội dung phụ thuộc vào từng cá nhân |
| Khả năng chuyển đổi | Tác động mạnh đến quyết định mua hàng | Không phù hợp để xây dựng hình ảnh thương hiệu lớn |
| Chi phí triển khai | Chi phí thấp, linh hoạt với nhiều ngân sách | Cần hợp tác số lượng lớn để tạo độ phủ |
| Đối tượng tiếp cận | Tiếp cận đúng tệp khách hàng ngách | Phạm vi ảnh hưởng thường không rộng |
| Nội dung truyền tải | Gần gũi, đời thường, dễ đồng cảm | Khó kiểm soát thông điệp tuyệt đối |
| Đo lường hiệu quả | Dễ theo dõi qua link, mã, đơn hàng | Cần hệ thống theo dõi và quản lý KOC tốt |
| Tính bền vững | Phù hợp chiến dịch bán hàng ngắn hạn | Hiệu quả dài hạn phụ thuộc vào chiến lược tổng thể |
Góc nhìn từ Việt Nam Marketing: KOC không thay thế KOL, mà bổ sung chiến lược
Tại Việt Nam Marketing, chúng tôi không xem KOC và KOL là hai lựa chọn đối lập, mà là hai mảnh ghép bổ trợ trong một chiến lược marketing hiệu quả. Thực tế triển khai cho nhiều doanh nghiệp cho thấy, KOL giúp thương hiệu được biết đến nhanh, còn KOC giúp thương hiệu được tin và được chọn mua.
KOL phát huy sức mạnh ở giai đoạn xây dựng nhận diện, định vị hình ảnh và tạo độ uy tín ban đầu. Ngược lại, KOC hoạt động hiệu quả hơn ở giai đoạn cân nhắc và chuyển đổi, nơi người tiêu dùng cần những đánh giá thật, trải nghiệm thật để ra quyết định. Khi kết hợp đúng cách, KOL tạo “lý do để chú ý”, còn KOC tạo “lý do để mua”.
Trong các dịch vụ marketing tổng thể tại Việt Nam Marketing, chúng tôi không triển khai KOC hay KOL một cách riêng lẻ. Thay vào đó, đội ngũ VIMA xây dựng chiến lược dựa trên mục tiêu kinh doanh, ngân sách và hành trình khách hàng của từng doanh nghiệp. Với dịch vụ marketing tích hợp, quảng cáo đa kênh và triển khai KOL–KOC theo chiến lược, chúng tôi giúp doanh nghiệp tối ưu cả độ phủ lẫn hiệu quả chuyển đổi.
Với chúng tôi, câu hỏi không phải là chọn KOL hay KOC, mà là kết hợp như thế nào để mỗi đồng ngân sách tạo ra giá trị thật.
Kết luận
Hiểu đúng koc là gì và phân biệt rõ vai trò của KOL và KOC giúp doanh nghiệp tránh chạy theo xu hướng một cách cảm tính. Không phải chiến dịch nào cũng cần người nổi tiếng, và cũng không phải nội dung đời thường nào cũng phù hợp với mọi mục tiêu. Điều quan trọng là chọn đúng công cụ, đúng giai đoạn và đúng ngân sách.
Tại Việt Nam Marketing, chúng tôi tập trung tư vấn chiến lược marketing dựa trên mục tiêu kinh doanh thực tế, hành trình khách hàng và khả năng đo lường hiệu quả. Nếu bạn đang băn khoăn nên triển khai marketing theo hướng nào để vừa hiệu quả vừa bền vững, VIMA sẵn sàng đồng hành và đưa ra giải pháp phù hợp, thay vì những lựa chọn theo trào lưu ngắn hạn.
Liên hệ Việt Nam Marketing để được tư vấn chiến lược marketing phù hợp với doanh nghiệp của bạn.
Xem thêm: Hướng dẫn cách lập kế hoạch truyền thông marketing tích hợp IMC hiệu quả
